HIGIEZINEN ARLOKO UBER-AK

Informazioaren eta komunikazioaren teknologiek eboluzionatu egiten dute eta agertoki berriak sortzen dituzte; horietako batzuek aldaketa ekonomiko eta sozial garrantzitsuak eragiten dituzte, eta beste batzuek, berriz, ohiz kanpoko aukerak sortu.[i]

Duela urte batzuk zientzia-fikzioaren itxura hartuko geniekeen e-administrazioari, bertako ikasle digitalei, errealitate birtualari edo modu autonomoan gidatzen duten autoei.

Geldiezina dirudien mundu batez ari gara, eta arauen eta egokitze-gaitasunaren aurretik doa beti (gogoratu Airbnb edo Uber kasuak). Haustura handiak eta gaitzespena eragiten ditu kaltetu gertatzen diren sektoreetan.

Negozio-nitxo berriak betetzeko beharko den enplegua oso ugaria izango da. Batzuk 350.000 lanpostu baino gehiago beharko direla iragartzera ausartu dira. B aldean, ordea, zuzenean inplikatuta egonda ere beren sektoreko tren teknologikoa hartzeko gai ez direnak ere baditugu.

Enplegu gehien big dataren, zibersegurtasunaren eta aplikazioen eremuan sortzea espero da.

Hain zuzen ere, dagoeneko erabiltzen dira teknika estatistikoak higiezinen sektorean erabakiak hartzen lagunduko duten patroiak antzemateko. “Low cost” higiezinak edo “proptech” (Property + Technology) esaten zaie, zeinak dagoeneko ari diren sektoreko agente tradizionalenen ezinikusia jasotzen.

Proposamen oso erakargarria eta merkea ekarri dute, eta, gainera, higiezinen web-plataformak erabiltzen dituzte erakusleiho orokor gisa. Eta geratzeko asmoz etorri dira.

Betikoekin duten lehia ikaragarria da: haien irabazi-ehunekoa askoz ere txikiagoa da; izan ere, ohikoek salmentaren % 3 eta 5 bitarte irabazten dute; Proptech deiturikoek, aldiz, 500 eta 1.000 euro artean kobratzen dute batez beste, salerosketa zenbatekoa edozein dela ere, eta, gainera, eragin gehien duten web-orrialdeetan iragartzen direnez etxebizitzak, milaka bisita birtual izaten dituzte. Horretaz gain, erosketa-prozesu osoan aholkularien laguntza izaten da, beharrezkoak diren legezko agiri guztiak prestatzen dituzte, higiezinaren balioespena egiten dute, argazkiak atera eta etxebizitzaren plano profesional bat ere egiten dute.

Gaur egun, horrelako gehienak Bartzelonan eta Madrilen daude, baina zabaltzen jarraitzeko asmoa dute, ez baitute lokalik behar jendaurrean agertzeko (guztiak web bidez jarduten dute), eta, horrenbestez, errazagoa da, eta, batez ere, askoz ere merkeagoa edonon sartzea.

Merkatua berriz ere mugitzen hasi denean eta irabaziak sortzen, iritsi da higiezinen agentzia mota hori. Momentuz, salmentari egin diote eraso eta ez alokairuari, baina pentsatzekoa da gutxi barru (bidaia-agentziekin gertatu den bezala) izango dutela haien laguntza gardena, gehiengoduna eta, batez ere, merkea eskatzen duenik.

Informazio gehiago:

https://www.fundaciontelefonica.com/arte_cultura/publicaciones-listado/pagina-item-publicaciones/itempubli/558/

http://www.economiadigital.es/tecnologia-y-tendencias/mercado-digital-necesita-350-000-trabajadores_411693_102.html

http://propertista.com/#tarifas

https://www.housell.com/como-funciona/

https://cliventa.com/preguntas-frecuentes

https://cincodias.elpais.com/cincodias/2017/07/17/midinero/1500316941_980206.html

[i] “ekonomia digitalaren hazkunde-aukera ahalik eta gehien aprobetxatzea. Espero da merkatu digital bakarrak 415.000 milioi euro ekarriko dizkiola urteko Europako ekonomiari, eta, era beran, enplegua sortu eta zerbitzu publikoak eraldatuko dituela.” Espainiako Informazioaren Gizartearen txostena, 2016. Telefónica fundazioa.

NAZIO BATUEK ETXEBIZITZA-POLITIKA AURPEGIRATU DIOTE ESPAINIARI

Euskadin, legeak bermatu egiten du etxebizitza edukitzeko eta administrazio publikoek etxebizitzarako sarbidea errazteko eskubidea.

Etxebizitzari buruzko ekainaren 18ko 3/2015 Legea onartu izana mugarria izan da gizarte-eskubideak sakontzeko orduan. Honakoa da lege horren arrakasta eta bereizgarri nagusia: esplizituki onartzen da etxebizitza bat legez eta modu egonkorrean okupatzeko eskubide subjektiboa.

Etxebizitza duin eta egokirik ez eta behar diren baliabide ekonomikoak ere ez dituztenen aldeko eskubidea da hori. Era berean, jakitun izanik babes publikoko etxebizitza-parkearen eskaintza nahikoa ez dela, aukera subsidiarioa ezartzen du lege horrek. Horrela, prestazio ekonomiko bat ordainduz asebete daiteke eskubide hori, eta babestutako merkatutik kanpo errentamendura sartu ahal izatea ahalbidetzen die onuradunei.

Horixe da zirkuluaren amaiera. Euskadin aitortzen eta bermatzen den gizarte-eskubide nagusia da. Titularrek jurisdikzio-bidean eska dezakete, legedia espainiarrean orain arte ikusi ez den aurreikuspenean.

Hain da horrela, ezen legeak berak aipatzen baititu Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala (1948ko abenduaren 10ekoa), Eskubide Ekonomikoen, Sozialen eta Kulturalen Nazioarteko Ituna (1966ko abenduaren 16koa) eta Europar Batasuneko Oinarrizko Eskubideen Gutuna (2000ko abenduaren 7an onartu zuten Europa­ko Parlamentuak, Kontseiluak eta Batzordeak).

Hain zuzen ere, Eskubide Ekonomikoen, Sozialen eta Kulturalen Batzordearen bidez, Nazio Batuek publiko egin dute Madrileko familia baten utzarazteari buruzko epaia. Errentatzaileak abiarazitako prozesu judizial baten emaitza izan da utzarazte hori, eta estatuko, Madrileko autonomia-erkidegoko eta udaleko administrazio publikoek ez dute erantzun eraginkorrik eman ordezko ostatua bilatzeari begira.

Familia horrek adingabeak dauzka ardurapean. Atzerapen jarraituak eskatu zituzten, oso egoera ekonomiko penagarrian egonik, adingabeko seme-alaben babesgabetasuna erabatekoa baitzen. Ordezko etxebizitza eskatu zioten IVIMAri, 10 urtez baino gehiagoz aurkeztu zituzten eskaerak kontuan hartuta (Madrileko udal-enpresa da IVIMA, etxebizitzaren eta lurzoruaren arlokoa)

Atzera-aurrera ibili ondoren, eta gizarte-bazterketarako arriskuan dauden pertsona horiei eman zaizkien erantzunetan gabezi izugarriak egon ondoren (Nazio Batuen komunikazioa sartu da post honetan), etxetik bota zituzten gurasoak eta seme-alabak. Larrialdietarako Udal Zerbitzuan (SAMUR) igaro zituzten hurrengo hamar egunak, joateko gonbita egin zieten arte. Ez zieten ordezko ostatu-irtenbiderik eman.

Horren ondorioz, administrazio publikoak ezin izan zituen bermatu —edo ez zuen bermatzen jakin— pertsonei lotutako oinarrizko eskubideak, eta ziurgabetasun-egoeran jarri zuen familia bat, muturreko estutasunean eta zaurgarri.

Agerikoa denez, egoera horiek ez dira toki jakin bakarrean gertatzen (Madrilen, kasu), eta geografia espainiarreko toki askotara estrapola ditzakegu; hiri-eremuetara, bereziki.

Eta, komunikazioak ondorioztatzen duen bezalaxe, “Estatuak arrazoizko argudiorik ez duenez, (…) autoreei etxea utzarazi izana eta estatuko agintaritzek —Madrileko eskualdeko agintaritzak barne hartuta— ordezko etxebizitzarik bermatu ez izana etxebizitzarako eskubidea urratzea izan zen”.

Benetako ohartarazpena ala anekdota soila ote den, horixe da kontua.

 Informazio gehiago:

http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=21842&LangID=E

http://www.ohchr.org/SP/ProfessionalInterest/Pages/CESCR.aspx

http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=E/C.12/61/D/5/2015&Lang=en

http://www.elmundo.es/sociedad/2017/07/05/595ce610468aebf04b8b4631.html

 

 

 

 

EROSTEA VS ALOKATZEA

Erosi eta alokatu dikotomian, krisia iritsi arte, erostearen aldeko hautua ateratzen zen garaile, baina hori aldatzen ari da eta alokairuaren aldeko apustua gero eta garrantzitsuagoa da.

Blog honetan eman dugu sektoreak hartu duen norabidearen berri, hain zuzen, erosketaren aldeko jarrera erosoak nagusitzen ari direla eta alokairuaren merkatuko jarrerak erasokorragoak direla.

Izan ere, alokairuaren merkatua gorabehera handiko garaia ari da bizitzen, lurrikara iragartzen duten elementuak sumatzen direlarik. Horren lekuko dira errentamendu-prezioen gorakada (%10,2 Espainian eta %4,4 Euskadin) eta alokatzeko erostearen errentagarritasun altuak.

Alokairuko etxebizitzen merkatua gutxi profesionalizatua da gurean, baina bide onetik doa HMISAK (Higiezinen Merkatuan Inbertitzeko Sozietate Anonimo Kotizatuak) direlakoen eskutik. Jabe partikular patrimonialistak ari dira prezioak finkatzen, eta turistentzako apartamentuen ustez elkarlanekoa den fenomenoaren oparotasunak, errentak tenkatzen ari da eta sektorean jokaleku berri bat irudikatzen.

Erabilitako bigarren eskuko etxebizitzen salneurria m2-ko 2.312€ arte iritsi da, batez beste, urteko lehen hiruhilekoan Euskal Autonomia Erkidegoan (1.574€/m2 Espainian)[i], erosteko etxebizitzen batez besteko prezioak[ii] 238.600€ arte iristen dira eta alokairukoena 880€ arte, batez beste.

Horrez gain, kontuan izan behar dugu Etxebiden-Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan dagoeneko izena emanda dauden %82 alokairuko etxebizitza eskatzaileak direla eta duten batez besteko soldata ez dela 12.000€-ra iristen urtean (17.000€-koa da guztien batez bestekoa). Horrek guztiak tentsioa sortzen du.

Alokairuarena finkatzen ari den aukera da, ez da dagoeneko etxebizitza eskuratzeko modu puntual bat harik eta erosi ahal den arte. Aitzitik, beste kultura baten aurrean gaude, non, nahita edo behartuta, errentamendua den bizileku-konponbide nagusia.

 


 

Argibide gehiago:

http://www.ine.es/daco/daco42/daco426/h0417.pdf

http://www.garraioak.ejgv.euskadi.eus/r41-ovse04/eu/contenidos/estadistica/ovv_registral17/eu_def/index.shtml

http://www.garraioak.ejgv.euskadi.eus/estadistica/tablas-estadisticas-de-la-encuesta-sobre-oferta-inmobiliaria-de-la-c-a-e-1er-trimestre-2017/r41-ovse01/es/

http://www.20minutos.es/noticia/3077991/0/firma-hipotecas-abril-2017-cae-ine/

http://www.lainformacion.com/economia/salario-medio-subio-euros-anual_0_1039696460.html

http://www.elmundo.es/economia/vivienda/2017/06/02/5930352c268e3e18598b459d.html

 

 

 

 

 

 

 

 

[i] Erregistratzaileen estatistika 2017ko lehen hiruhilekoa Iturria: Etxebizitzaren Behatokia

[ii] Higiezinen eskaintza 2017ko lehen hiruhilekoa Iturria: Etxebizitzaren Euskal Behatokia

EROSI, ALOKATZEKO: GORANZKO ERRENTAGARRITASUNA

Etxebizitzaren sektorea konplexua, poliedrikoa eta zaila da planifikatu edota ulertzeko.

Ekonomia eta finantza erritmoaren aldaketa dramatikoa ekarri duen garai oso zailaren ondoren, goranzko joerari eutsi omen dio, iraganeko akatsak zuzenduz eta, agian, beste batzuk eraginez.

Invermax-en arabera, alokairuan dauden etxebizitzen errentagarritasunari buruzko txostenean jaso bezala, geroago errentatzeko etxebizitzan inbertitzea egungo beste finantza aktibo batzuk baino askoz etekin handiagoa ari da ematen. Hortaz, etxebizitza berriz ere aktibo oso erakargarria da.

Izan ere, probintziako hiriburu nagusietan, errentagarritasun gordina ia % 6 da.  Izatez, Gasteiz da inbertsio mota horretarako hiribururik erakargarriena.  Alokairuaren batez besteko errentagarritasun gordina % 6,76 da (Madrilen esaterako, konparatzeagatik, % 5,70 baino ez da edo Bartzelonan, % 5,64); Bilbon, berriz, % 5,38, hots, pixka bat txikiagoa.

Aldaketek eragin handia dute merkatu horretan. Adibidez, honako hauek izan dezakete eragina: intereseko eremuko erosketa prezioak, bertako enpleguak, gazteen kontratazioen prekarietatea, gazteok etxebizitza lehenengoz eskuratzeko duten aukera, maizterren batez besteko kaudimena, alokairurako laguntzak eta abar.

Bistakoa denez, errentamendu eskaintza oso handia izateak mota horretako inbertitzaileak (funts txikiak, ertainak eta handiak) ekarri ditu.

EAEko higiezinen arloko eskaintzaren estatistikaren arabera, 2017ko hiruhilekoan, Euskadiko markatu librean eskainitako etxebizitzen batez besteko errenta 897 € zen hilean, hots, urte arteko igoera % 2,7 da.

Eta Etxebide-Etxebizitzaren Euskal Zerbitzuko alokairuan 2017ko lehen hiruhilekoan inskribatutakoak guztizkoaren % 82 dira.

Horri guztiari gehitzen badiogu turismora zuzendutako alokairuko etxebizitza pribatuaren eskaintza handia dela eta oraindik etxebizitza publiko gutxi dagoela errentamendurako, pentsa daiteke beste burbuila bat izan daitekeela, alokairu merkatuaren eskaintzak behar beste gora egiten ez badu, kopuruari eta merkatuan eskaintzeko epeei dagokienez, eskaria etengabe handiagotzen ari baita.

 

Argibide gehiago:

http://apcebcn.cat/web2015/wp-content/uploads/2017/05/expansion-270517-hab-la-vivienda-renta-mas-del-10-en-las-grandes-ciudades.pdf

http://www.elmundo.es/economia/vivienda/2017/05/22/5922b37522601d0f3a8b4610.html

http://www.expansion.com/economia/2017/05/20/591f3b6246163f8f1d8b4645.html

https://cincodias.elpais.com/cincodias/2017/05/22/midinero/1495469563_208014.html

http://www.garraioak.ejgv.euskadi.eus/contenidos/informacion/ovv_adm_alquiler2015/eu_ovv_admi/adjuntos/fitxa.pdf

 

 

 

ALOKAIRU TURISTIKOA EZTABAIDAGAI

Turismoa Espainiako herri askoren hazkunde eta garapen ekonomikorako iturri nagusietako bat da, baina, hainbeste bisitari bertaratzen direnez, kezkatzeko moduko aldaketak eta zailtasunak sortzen hasi dira.

Plataforma teknologiko berriak sustatzeak epe laburretan ostatu-establezimendu gisa erabiltzen diren etxebizitzen hedapena ekarri du. Horrelakoek lehia zuzena egiten diete hotel tradizionalei.

Izan ere, hotel eremuko enpresek arestian egin duten azterlan batekin bat, sorpaso dagoeneko gauzatu da eta 2016an, lehen aldiz, plaza irregularrak hotelekoak baino gehiago izan ziren.

Aurreikusitakoari jarraikiz, 2017rako, Espainiako BPGd turistikoa % 3,2 handituko da, hau da, ekonomia osorako aurreikusitakotik puntu bat gehiago.

Euskadin, EUSTATek egiaztatu du sektore horren ehunekoa Euskadiko BPGdren gaineko % 5,9ra heldu zela; eta, azken datuak ikusita, 2017an gora egiten jarraituko du.

Testuinguru horretan, sasoika edo turismorako etxebizitza bat alokatzea inbertsore txiki eta handientzat modan dagoen inbertsio bilakatu da.

Are gehiago, Airbnb alokairu-plataforma polemikoak bere azken txostenetan nabarmendu du 2016an Espainian 187.000 ostatu zeudela eta sartutako 5,4  milioi ostatu-hartzaile zeudela (% 82ko hazkundea). Gainera, ostalariek eta ostatu-hartzaileek sortutako 4.170 milioi euroko jarduera egon dela (tokiko ostalariek jasotako 650 milioi euroko diru-sarrera) adierazi du.

Zenbateko horiek beldurtu eta zoratu egiten dute. Eztabaidagarriak ere badira.

Euskadin, nahiz eta 2016ko abuztuaren 31tik aurrera ostatu-establezimenduak arautu nahi dituen lege bat dagoen, oraindik ere lan handia dago egiteko.

Baina, errentagarria da? Finantzarioki, zein da hobea, aukera hau ala alokairu iraunkorra?

Badirudi honako bi aldagai hauen araberakoa dela: etxebizitza zenbat egunetan okupatuko den eta etxebizitza hori non dagoen kokatuta. Pisu guztiek ez dute okupazioaren % 20 – % 30 betetzen (udaldia). Baina guztiek dute Ogasunean aitorpena egin behar.

Alokairu iraunkorraren kasuan, eta etxebizitza ohiko egoitza izanez gero, errentatzaileak jasotako diru-sarrerei zerbitzu eta horniduren kostuak kentzetik ateratzen den zenbatekoaren % 60ko kenkaria izan dezake.

Turistikoan, ordea, alokairuan dagoen eta ez dagoen aldiak aitortzen dira; ildo horretatik, batetik, alokatuta egon den egunen proportzioa diru-sarrera gisa aitortzen da eta, bestetik, alokatuta egon ez den egunen proportzioa gastutzat jotzen da (kapital higiezinaren errentamendua bezalako errenta), bigarren etxebizitza bat izateagatik jotzen da errentatzat. Hau da, bakarrik kentzen da alokairu turistikoan dagoen egunen proportzionaltasuna, eta libre edo/eta jabeentzat erabilgarri egon den egunei dagokien zerga ordaindu behar da.

Beraz, oso kontuan hartu behar da Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailaren araudia; eta, halakorik egonez gero, horren funtzionamendua jasotzen duen bete beharreko udal araudia (adibidez, Donostiako Udalarena) ere hartuko da kontuan. Noski, kontuak atera behar dira, kontu asko; eta horrela egiaztatuko da ea errentagarria den horrelako higiezinak noizbehinkako turistei uztea.

 

Informazio zabalagoa:

http://www.euskadi.eus/contenidos/informacion/legislacion_turistica/eu_def/adjuntos/160812_Nota%20informativa%20eus.pdf

http://eu.eustat.eus/estadisticas/tema_221/opt_0/ti_Turismoaren_kontu_satelitea/temas.html

http://www.elconfidencial.com/vivienda/2017-05-20/alquiler-vacacional-alquiler-tradicional-rentabilidad-precios-ocupacion_1380456/

http://cincodias.elpais.com/cincodias/2017/05/16/midinero/1494956650_820671.html

http://www.diariovasco.com/gipuzkoa/201609/01/pisos-turisticos-reglados-donostia-20160901010222-v.html

https://static.hosteltur.com/web/uploads/2017/04/Spain-Madrid_ActivityReport-Airbnb.pdf

http://www.exceltur.org/wp-content/uploads/2017/01/Informe-Perspectivas-N59-Balance-del-a%C3%B1o-2016-y-previsiones-para-2017-web.pdf

EURIBOR BERRIA EDO NOLA SAIHESTU TRANPAK BAKAR-JOKOAN

Blog honetan, Euribor berria sortzeko prozesuak bizi izan dituen etapa ezberdinak jaso dira. Oraingoa, martxan jartzean ez ezik, diseinuan ere duen atzerapenaren berri emateko beste atal bat da.

Espainiako hipoteken erreferentziako indize nagusiak aldaketa-garaia bizi du: Batasunaren araudiak hori berriz formulatzea dakar, gaur egun ez baita banku arteko merkatuaren eragiketa errealetan oinarritzen, estimazioetan baizik.

Eraldaketa-prozesu horren baitan, EMMI lanean ari da 2018rako Euribor berri bat izateko, baina ez du guztiz zehazten ea aldaketa hori kontsumitzaileen aldekoa izango den ala ez.

Gogoratu beharra dago 180 bilioi kontratu baino gehiagotarako dagoen egungo erreferentzia aldatzeko interesa eta beharra (horietatik, zati bat baino ez dira hipotekak) banku handiek egindako manipulazioak ekarritako iskanbiletatik datozela.

Bestalde, Europako Batzordeak indize hori “kritikotzat” jo du, hau da, merkatuaren zuzentasunean, egonkortasun finantzarioan, kontsumitzaileengan eta etxeen zein enpresen finantzaketan du eragina.

Diru Merkatuen Europako Institutua (EMMI) saiatu da tasa berria formula gardenago eta, batez ere, transakzio errealetatik hurbilago dagoen batera erreferentziatzen. Hala ere, ez horien bolumenak ez diruaren prezioak ez dute kalkulu berria ahalbidetzen; gainera, azken boladan 12 hilabeterako Euriborra (martxoan, – % 0,11) oinarritzen ari den zenbaki negatiboak kontuan hartuta, ezinezkotzat jotzen da erreferentzia berri bat ezartzea, gaur egungoarekin bat etortzeko arazorik gabe eta egungoaren aldeko ezberdintasun handirik gabe.

Tasa berria ezartzeko denbora luzeagoa igaro beharko da. EMMI institutuak ereduaren probak eta onespenak egiteko 2019ra garaman kronograma bat proposatzen du (dena dela, 2020ko urtarrilaren 1era arte luza liteke).

Hala ere, bertako idazkari nagusiak, Guido Ravoet jaunak, adierazi du ez dakitela Euribor berriaren bidez hipotekak merkeagoak izango diren edota aldaketa hori kontsumitzaileen aldekoa izango den.

Eta, etorkizun finantzarioa aztertzen den bitartean, Espainian (ez da EBko gainontzeko herrien adibidea) kontratuen % 69tik gora tasa aldakorrean daude erreferentziatuta (Euskadin % 79,5era artekoa da) eta % 67tik gora Euriborrera (Euskadin % 78,3ra artekoa da), hau da, Euriborrak eta Euribor berriak etorkizunean ekonomia finantziarioan eragin zentrala dute, baina baita errealean ere.

Beraz, horren diseinuak eta, batez ere, hori lehendik dauden kontratuetan txertatzeak eragin nabarmena izango dute etxe, enpresa eta pertsona askotan.

Informazio zabalagoa:

http://www.lavanguardia.com/economia/20170512/422497785922/guido-ravoet-euribor.html

http://apcebcn.cat/web2015/wp-content/uploads/2017/05/cinco-dias-060517-eco-marcha-atras-en-el-nuevo-euribor-y-ahora-que.pdf

http://cincodias.elpais.com/cincodias/2017/05/04/mercados/1493913562_470175.html

http://www.ahe.es/bocms/sites/ahenew/estadisticas/indices-referencia/

 

 

ETXEBIZITZAREN EUSKAL BEHATOKIAK ETXEBIZITZAREN ERAGILE POLITIKO NAGUSIAK BILDU DITU BILBON

img_20161117_094143Etxebizitzaren Euskal Behatokiak Etxebizitza Behatokien III. Foroa antolatu zuen pasa den azaroaren 17an, Bilboko Euskalduna Jauregian, honako helburu hauekin:

  • Estatuan dauden etxebizitza-behatokien egoeraren eta esperientziaren berri izatea, eta kezkak, lehentasunak eta aurrean dituzten erronkak partekatzea.
  • Behatokien artean elkarlanerako eta talde-lanerako ildoak ezartzeko aukerari buruz gogoeta egitea.

Etxebizitza Behatokien Foroa Estatu osorako antolatu zen, publiko objektibotzat harturik autonomia-erkidego bakoitzean dauden etxebizitza-behatokiak eta, horiekin batera, tokian tokiko etxebizitza-departamentu edo -sailen barruan dauden antzeko unitateak.

Horiez gain, etxebizitza alorrean diharduten estatu edo udalerri mailako beste entitate edo erakunde batzuk ere gehitu ziren, bai eman zezaketen ikuspuntua interesgarritzat jotzen zelako bai Etxebizitzaren Euskal Behatokia bere jarduerak garatzeko orduan eragile horiekin harremanetan izan delako.

Etxebizitza-behatokien foroan, azkenik, 15 entitatek edo erakundek hartu zuten parte, eta Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza Sailburuordetzaren eta Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren ordezkaritza gehitu behar zaie horiei.

Hautatutako jardunbide egokiak Sustapen Ministerioko Etxebizitza eta Lurzoruaren Behatokiak egindakoak (eragiketak eta estatistika-buletinak aurkeztea) eta Nafarroako Gobernuaren Errealitate Sozialaren Behatokiak egindakoak dira (Trazabilitateak bizi-ibilbideetan, datu-baseen arteko truketik abiatuta: prospektiba eta plausibilitatea). Halaber, Etxebizitzaren Euskal Behatokiak bere zerbitzu nagusiak eta jardunbide egokitzat hartzen diren jarduerak aurkeztu zituen.

Lanerako galdetegien azterketa oinarritzat harturik, taldeka egiteko bi lan-dinamika diseinatu eta moderatu ziren: bata, etxebizitza-behatokiek zer erronkari eta beharrei erantzun behar dieten adosteko, eta, bestea, elkarlanerako eta talde-lanerako ildoak ezartzeko aukerak aztertzeko.

Azkenik, hauexek dira etxebizitza-behatokiek identifikatutako etorkizuneko erronka nagusiak:

  • Informazioa modu automatikoan jasotzeko sistema edo erremintaren bat izatea.
  • Informazioaren kantitatea eta kalitatea hobetzea, kontuan hartuta beharrezkoa dela datuak tokiko mailan banantzea eta ustiatzea eta datuak eguneratuta edukitzea.
  • Politika publikoak diseinatzeko eta planifikatzeko benetako bitarteko
  • Beste administrazio batzuekin elkarlanean jardunda, datuak maila kuantitatibo zein kualitatiboan egiaztatu, jarraitu eta interpretatu behar direla azpimarratzea.
  • Alde estrategikoa (jardueraren “core”-a) barneratuta edukitzea, eta gainerako jardueretarako eta zerbitzuetarako elkarlanean aritzeko dinamikak jartzea beste eragileekin.
  • Ikerketa- eta aholkularitza-ikuspegia sustatzea.
  • Herritarren parte-hartzea sustatzea eta erraztea, behatokiak herritarren “begi” bihur daitezen.

Honako elkarlan-ildo hauek proposatu ziren:

  • Datu-base bat eraikitzea, etxebizitza-behatoki guztien identifikazio eta kontaktuekin.
  • 2017an Etxebizitza Behatokien IV. Foroa antolatzeko konpromisoa hartzea, eta egiteko horretan Nafarroako Gobernuaren Errealitate Sozialaren Behatokiak hartzea lidergoa.
  • Gogoeta egiteko lan-talde bat sortzea, jarraitu beharreko bide-orria diseina dezan, helburuak eta lan-ildo zehatzak jarrita.
  • Sarean lan egiteko oinarriak jartzea, abiapuntutzat hartuz oinarrizko adierazle-taula komun bat, eta identifikatuz erabilitako estatistika-iturri nagusiak zein informazioa biltzeko egiten diren ikerketak.

Topaketa emankorra izan zen bildutako erakunde guztientzat, eta etxebizitza arloan elkarlanean eta talde-lanean jarduteko oinarri sendoak jarri ditu.

 

Txema Duque Carro. Gizarte-zerbitzuetako zuzendariorde teknikoa. Gizarte Ekintza Saila. Bilboko Udala

txemaEtxebizitza premien eta eskaeraren bilakaera: joerak eta etxebizitza eskuratzeko zailtasunik handienak dituzten kolektiboak 

EB: Ba al duzu informaziorik zure udalerriko lehen etxebizitza eskuratzeko eta etxebizitza mantentzeko premiei buruz?   Zein dira azken urteotako joerarik nabarmenenak? 

TD: AURRETIKO OHARRA: Ez dugu ez daturik ez ikerketarik gai horri buruz. Beraz, Bilboko Udalaren zerbitzuen jarduerari eta prestazioei buruzko datuetan oinarrituko naiz galderari erantzuteko. 

Bilboko Udalaren 2015eko Memorian ageri diren datuen arabera:

2015ean, 10.969 herritarri eman zaie hitzordua Gizarte Larrialdietarako Laguntzak (GLL) kudeatzeko. Udalak guztira 7.620 espediente izapidetu ditu 2015ean. Horietatik, 6.251 onartu eta ordaindu ditu. Beste 1.366 espedienteri uko egin die, araudia betetzen ez zutelako. Onartutako 6.251 diru-laguntzetatik, 5.728 Eusko Jaurlaritzaren funtsen kontura ordaindu ziren eta 523 udal-funtsen kontura. Aurrekontu osoa 5.102.933,59 €-koa izan da. Zenbateko horretatik, 4.661.727,74 € Eusko Jaurlaritzaren funtsetatik etorri dira, eta gainerakoa udal-funtsetatik.

Udal Laguntza Bereziak izeneko prestazioak unean uneko diru-laguntzak dira (ez dira aldizkakoak), arazo zehatza eta premiazkoa izanik, ohiko laguntza-bideetarako sarbiderik ez duten herritarrentzat. Udal-funtsak dira. 2015ean, GLLen atalean izapidetutakoez gain, beste 148 espediente izapidetu dira horrelako laguntzak emateko, guztira 195.340,94 €-koak. Era berean, laguntzen atal horretan, 2015ean beste 98 espediente izapidetu dira etxebizitzarako soilik diren diru-laguntzak emateko, guztira 154.548 €-koak.

Lanbidek emandako datuen arabera, 2015ean guztira 124.693.614 € bideratu dira Diru Sarrerak Bermatzeko Errentara (DSBE), Guraso Bakarreko Unitateentzako Sorospenera (GBUS) eta Etxebizitzako Gastuetarako Prestazio Osagarrira (EGPO), honela banatuta: 102.394.959,06 € DSBErako eta GBUSerako eta 22.298.655,32 € EGPOrako. Batez beste 16.260 onuradunek jasotzen dituzte laguntza horiek. 2015eko abenduaren amaieran 16.124 onuradun zeuden,  2014an (16.314 lagun) baino % 1 gutxiago. 

EB: Oro har, zehaztuko zenuke zer talde eta kolektibo geratu diren etxebizitza-merkatutik kanpo krisialdiko urte hauetan? Zenbateraino daude Etxebiden erregistratutako eskariaren barruan eta zenbateraino ezin dira Erregistro horretan sartu? 

TD: Kontuan hartzeko moduko kolektibo bat dago, Etxebiden izena emateko  gutxieneko diru-sarrerarik ez duelako: lan-merkatuan kide bakar bat ere ez duten familia-unitate asko daude, eta beste kasu askotan, ezkutuko ekonomian jardueraren bat egin arren, ez dute diru-sarrera horiek frogatzeko aukerarik.

Eta kontuan hartu beharko lirateke Etxebidek, Visesak eta udaletako etxebizitza-agentziek (Bilboko Udal Etxebizitzak Erakundeak, kasu) ordaindugabeei buruz eman ditzaketen datuak, krisialdiari lotutako egoera sozio-laboralak direla-eta, batez ere lan-merkatuan sartu eta bertan geratzeko zailtasunak direla-eta.

Muturreko egoerei eta, bereziki, etxebizitza galtzeko arrisku errealari dagokionez, Utzarazpenen kontrako Udal Zerbitzuaren datuak eman ditzakegu: 2015ean 115 kasu artatu dira (xehetasun gehiago jakiteko, ikusi 2015eko Txostena, 170. orrialdea eta hurrengoak). 

EB: Zure ustez, zer talde edo kolektibo daude  egoera larrian, etxebizitza eskuratzeko eta  ordaintzeko administrazio publikoen berehalako erantzuna behar dutelako?  Zenbateraino kronifikatu da azken urteotan kolektibo horien egoera eta nola erantzuten dio prestazio-sistemak (EGPO, Larrialdietarako Laguntzak eta abar) horien egoerari?

 TD: Etxebizitzarik gabeko pertsonak, udalaren harrera-zentroetan hartzen direnak eta, etxebizitza eskuratzeko dituzten zailtasuna direla-eta, zentro horietako egonaldia luzatu behar dutenak; luzaroko langabeak, hainbat  kidetako familia-unitateekin; lan-merkatu ezin eskasago batean sartu eta irten ari direnez, Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta jasotzerik ez duten pertsonak.

Pertsona horietako asko muga-mugan zeuden jada 2008ko krisiaren aurretik. Ez zuten okerrera egiteko tarte handirik.

Egoerarik larrienak DSBEa jasotzen ez duten pertsona eta familienak dira. 

Dakizun bezala, 3/2015 Legeak, ekainaren 18koak, Etxebizitzarenak, etxebizitzarako eskubide subjektiboa jasotzen du, eta xedapen gehigarrian aurreikusitako kolektiboetan berehala erabili behar dela dio.   

EB: Zer iruditzen zaizkizu eskubide horren aplikagarritasuna eta bideragarritasuna? 

TD: Eskubide subjektiboari buruzko Dekretu Proiektua irakurrita, alderdi batzuk hartu behar ditugu kontuan:

  • Ez dago argi zer eginkizun izango duen EGPOak, dekretua indarrean jartzen denean.
  • Ez dakigu Dekretu Proiektuak zer eragin izango duen Gizarte Larrialdietarako Laguntzen (GLL) kudeaketan eta, bereziki, Dekretu Proiektu horretan aurreikusitako eskubide subjektiboari uko egiten zaion kasuetan.
  • Izan ere, Dekretu Proiektuaren 11-1-b)-3. artikuluak dioenez, etxebizitzarako prestazio ekonomikoa (EPE) eskatzen denean, errentamendu edo azpierrentamendu kontratu bat izanez gero, kreditu-erakunde baten bidez errenta ordaindu izanaren ziurtagiria erantsi behar da.
  • Agindu horren arabera, errenta ordaindu ez duten pertsonek ezin dute laguntza hori jaso, eta horrelako kasuak maiz gertatzen dira. 

EB: Zer irizten diozu eskubide horri eta gaur egun indarrean dagoen prestazio-sistemaren barruan dagokion prestazioari (bereziki EGPOari eta Gizarte Larrialdietarako Laguntzari)? Zertan aldatuko dira 3/2015 Legearen eskubide subjektiboaren babespean etxebizitza-prestazio berriaren onuradunak gaur egungo EGPOaren onuradunekin alderatuta?

TD: Eskubide subjektiboari buruzko Dekretu Proiektua irakurrita, alderdi batzuk hartu behar ditugu kontuan:

  • Prestazioaren zenbatekoari dagokionez, batez ere egoera ahulenean dauden kolektiboen kasuan: gehienez 250 euroko zenbatekoa denez, araudiak ahalik eta zabalena izan beharko du; adibidez, alokairu kolektiboak onartuz, logela-alokairua (19. art.) baino zabalagoa izan daiteke, horrek mugak baititu (22. art.) gizarte-bazterketako arriskua duten kolektiboentzat.
  • Dekretu Proiektuak EGPOa eskuratzeko aurreikusitako baldintzak zorroztu egin ditu honako puntu hauetan:
  • Urteko gutxieneko diru-sarrerak.
  • Etxebideko antzinatasuna (4 urte). EGPOak hiru urte ezartzen ditu.
  • Prozeduraren iraupena (6 hilabete).
  • Prestazioa amaituz gero, ez da mugarik zehaztu berriz eskatzeko epean. Diru-sarrerak Bermatzeko Sisteman, urtebetekoa da. 

Alokairua sustatzea etxebizitza-premiari lehentasunezko erantzuna emateko 

EB: Zure ustez, alokairuko etxebizitza babestuak etorkizuneko etxebizitza-politikaren joera nagusia izan behar du?  Ezagutzen al duzu udalen edo beste erakunde batzuen ekimenik zailtasun bereziak dituzten kolektiboentzako etxebizitza sustatzeko? 

TD: Itxura guztien arabera, alokairuko etxebizitza babestuak etxebizitza-politikaren apustu nagusia izan behar du.

Zailtasun gehien dituztenentzat, etxebizitza gizarte-laguntzarekin eskuratzeko programak aztertu litezke. Etxebizitza-sistemaren eta gizarte-zerbitzuen sistemaren arteko programak izango lirateke.

Programa horiek emaitza positiboak izan dituzte, bai etxebizitza eskuratzean, bai berori mantentzean.

Egoiliarrak behar izango duen laguntzaren maila edo intentsitatea agindu teknikoen arabera zehaztuko da, pertsona edo familia bakoitzaren beharrizanak aintzat hartuta. 

Eskerrik asko

KONSTITUZIO AUZITEGIAK KATALUNIAKO PISU HUTSEN GAINEKO ZERGAREN KAUTELAZKO ETETEA KENDU DU

Tribunal ConstitucionalKonstituzio Auzitegiak, joan den maiatzaren 3an, Kataluniako Parlamentuak onartu zuen eta uztailaren 21eko 14/2015 Legean babestuta dagoen Etxebizitza Hutsen gaineko Zerga eten zuen, 5 hilabeteko epe luzagarri baterako.

Duela gutxi, goi-auzitegiaren osoko bilkurak kautelazko etetea kentzea erabaki du, baina horrek, ordea, ez du aukerarik ematen azken emaitza iragartzeko; izan ere, auzia ondorengo epai irmoaren bidez ebatziko da.

Etxebizitzaren jabetzaren gizarte eginkizuna ez betetzeak zergapetzen du zergak, bi urtez baino gehiagoz hark kausa justifikaturik gabe hutsik irautea izanik eginkizun hori ez betetzea.

Higiezinen jabe diren pertsona juridikoak zergapetzen dira eta azalera erabilgarriko metro karratuen arabera, urtean gutxieneko 800 euroren eta 2.400 euroren artekoa izan daiteke.

Zerga finalista da eta etxebizitza-planek babestutako jarduerak finantzatzeko erabiltzen da, hura bildu den udalerriak lehenetsiz. 2015eko martxoan lehen aldiz likidatu diren sarrerak 11,3 milioi eurokoak izan dira eta 2016rako 14,3 milioira iristea aurreikusten da.

Gogoratu behar da ekainaren 18ko 3/2015 Legea, Euskal Autonomia Erkidegoko Etxebizitzarena ere kautelaz eten zuela Konstituzio Auzitegiak aurtengo apirilaren 12an, zenbait artikulutan. Hor, hain zuzen ere, etxebizitzaren gizarte eginkizuna hura era iraunkorrean eta justifikaziorik gabe hutsik egoteagatik ez betetzea jasotzen zen, bi urtetik gorako aldian zehaztuta eta, noski, etxebizitza hutsaren saria ere bai.

Euskal Legearen kasuan, 10 euroko zenbatekoa ezartzen da metro karratu erabilgarri eta urte bakoitzeko, eta urtean % 10 igotzen da gehienez hasierako zenbatekoa halako hiru izan arte.

Gure kasuan ere, sarrerak (oraingoz inoiz posible izan ez direnak) finalistak lirateke, etxebizitzako politika publikoak finantzatzeko erabiliko bailirateke. Eta pertsona juridikoak nahiz fisikoak zergape litezke.

KAren hurrengo mugimenduei adi jarraitu beharko da.

 

Informazio gehiago:

http://www.deia.com/2016/04/16/sociedad/euskadi/la-ley-de-vivienda-suspendida-de-forma-cautelar

http://ccaa.elpais.com/ccaa/2016/09/26/catalunya/1474914459_793286.html

http://www.expansion.com/juridico/sentencias/2016/09/26/57e94eab468aeb25278b464f.html

SOCIMI-EK ETA EB FUNTSEK HIGIEZINEN MERKATUA PIZTEKO DUTEN EGINKIZUNA

Analistek iragartzen dutenez, 2017an SOCIMIak (Higiezinen Merkatuan Inbertitzeko Sozietate Kotizatu Anonimoak) izango dituzten aktibo higiezinen balioa 5.500 milioi eurotik gorakoa izango da, eta egun burtsa-parkean 25 izatetik, 35 baino gehiago izatera igaroko dira.

Sartuko diren garrantzitsuen artean, Domo kooperatiben kudeatzailea dago, etxebizitzetan espezializatutako SOCIMI bat. Acciona ere sartuko da higiezinen negozioan, eta banku batzuk ere aukera hori aztertzen ari dira, hala nola Sabadell bankua, Hotel Investment Partnership sozietatearen bidez.

Beraz, badirudi SOCIMIek, euren bolumenagatik eta alokairuaren eskaintzan duten espezializazioagatik, garrantzi handia izango dutela Espainiako higiezinen merkatuan.

Hala onartzen du Migeul Ferre Ogasuneko estatu-idazkariak ere. Iragarri duenez, higiezinen sektorea normalizatu egingo da, sozietate horien eginkizunari eta Europar Batasunetik datozen laguntzei esker.

Ferreren arabera, 4.200 milioi baino gehiago daude eskuragarri, Europar Batasunak energia aldetik jasangarriagoak diren eraikinak eraikitzeko jarduerak finantzatzeko eskainitako laguntzetan.

Merkatu hori, higiezinena, zenbait abiaduratan mugitzen da (horrexegatik, prezioek zonen eta aktiboen tipologiaren arabera jokatzen dute) eta sektorea hazkundearen bidean egonkortzea aztertu behar diren indize askoren mende dago (finantzazioaren eskuragarritasuna, egonkortasuna, enplegua…); aktiboak finantzatzeko eta kudeatzeko bitarteko mota horrek dauzkan garrantzia eta goraldia (eta profesionalizazioa eta heldutasuna) direla-eta, dirudienez, oso kontuan hartu beharko dira etxebizitzak alokatzeko merkatuaren dinamizatzaile gisa ere.

Bestalde, burtsan kotizatu behar dutenez gero, gardentasun dosi handiak espero dira sozietate kotizatuen informazio betekizunak betetzeko: akziodunak, hiruhilekoko kontuak, gobernu korporatiboa, etab.

Informazio gehiago:

http://cincodias.com/cincodias/2016/10/13/empresas/1476383289_215875.html

http://www.expansion.com/2013/12/05/empresas/inmobiliario/1386273873.html

http://www.apce.es/index.php/pagesContents?id=5